Legendarische autosportfiguren worden niet alleen gedefinieerd door cijfers en overwinningen. Soms vat een simpele foto een carrière of een levensfilosofie samen. Jacky Ickx, de man die zes keer de 24 uur van Le Mans won, koos drie beelden uit zijn indrukwekkende loopbaan om de levenslessen te delen die achter de lens schuilgaan.
Van de duinen van de Parijs-Dakar tot de extreme omstandigheden in Maleisië, en de legendarische prestatie in de 24 uur van Le Mans: de voormalige Formule 1-coureur en endurance-icoon blikt niet alleen terug op herinneringen. Hij ontleedt deze stilstaande momenten om de essentie van zijn ervaringen te destilleren, een filosofie die veel verder gaat dan autosport alleen. Een waardevolle inkijk in wat een legende maakt, voorbij de pure prestatie.
, dat is ook dit: mensen, verhalen, levenslessen die nog lang nagalmen nadat de geblokte vlag is gevallen.
Parijs-Dakar 1986: Porsche trotseert de woestijn
Voordat hij een endurance-icoon werd, nam Jacky Ickx de uitdaging aan van de uitgestrekte Parijs-Dakar rally. In 1986 verscheen hij aan de start met een bijna onmogelijke missie: bewijzen dat een Porsche, een pure sprinter, de helse paden van de rally-raid kon bedwingen. De Duitse fabrikant kwam met drie 959’s, machines ontworpen voor de weg, maar voorbereid op het Afrikaanse avontuur. Het was een gedurfde gok, maar het succes was er: René Metge won de rally, en Ickx, samen met Claude Brasseur, behaalde een prachtige tweede plaats.
Maar voor de Belgische coureur symboliseert deze foto, genomen nabij Zobaba in Niger, veel meer dan een podiumplek. Het is de herinnering aan een openbaring. De Dakar is ongetwijfeld een ongelooflijk zware sportieve beproeving, maar het is vooral een poort naar de wereld. Een onderdompeling in grandioze landschappen, een bevoorrecht contact met culturen en levenswijzen die radicaal verschillen. De horizon van ‘winnen, winnen, winnen’ verbreedde zich met 180 graden. Een fundamentele intellectuele ervaring die zijn wereldbeeld diepgaand heeft gevormd.
Jacky Ickx tijdens de Parijs-Dakar 1986.
“De Dakar heeft twee kanten,” vertelt Jacky Ickx. “Ten eerste is het een sportieve beproeving. Het is misschien wel de zwaarste ter wereld. Je kunt niet valsspelen in de Dakar. De omgeving dwingt je om nederig te zijn. Destijds duurde het drie weken. Dat is erg lang. Twaalfduizend kilometer aan special, veertienduizend kilometer aan verbindingstrajecten, dat is gigantisch.”
“Maar er is ook een ontdekkingsaspect. De ontdekking van andere mensen die anders leven, met andere tradities. Persoonlijk is de Dakar waarschijnlijk de meest belangrijke intellectuele periode van mijn leven. Want in plaats van een nauwe horizon te hebben, alleen maar denkend aan: ‘winnen, winnen, winnen’, ‘F1, F1, F1’… ging mijn horizon 180 graden open. Je krijgt de kans om andere mensen te zien met andere levens, andere verhalen. En je groeit.”
800 km van Selangor 1985: Weerstand in de hitte
In 1985, tijdens zijn laatste seizoen in de endurance, kreeg Jacky Ickx te maken met een andere vorm van tegenslag: de verpletterende hitte van Maleisië, tijdens de 800 km van Selangor. Samen met Jochen Mass in een officiële Porsche, vocht hij een uitputtende race uit waarin het fysieke tot het uiterste werd getest. De foto, genomen tussen twee stints door, toont hem naast Derek Bell, zichtbaar uitgeput, met handen en voeten in ijswater om te herstellen.
Dit beeld is de belichaming van absolute uitdroging en fysiek lijden. Zonder ingebouwde drinkflessen gebeurde de enige hydratatie tijdens de stops. Een beeld dat de titanische eisen van endurance in de jaren ’80 samenvat, waar prestaties niet alleen afhingen van de coureur, maar ook van zijn vermogen om de meest extreme omstandigheden te doorstaan. Een overwinning, zijn laatste in endurance, met pijn bevochten.
Jacky Ickx en Derek Bell tijdens de 800 km van Selangor in 1985.
“Hier was ik met Derek Bell, een prachtig mens,” zegt Jacky Ickx. “Tussen de stints door dompelden we onze handen en voeten onder in bakken gevuld met ijs, omdat het verschrikkelijk heet was, met een ongelooflijke luchtvochtigheid. We zaten letterlijk in het ijs, met voet- en handbaden, en we glommen van het zweet. Je moet ook weten dat er destijds geen ingebouwde drinkflessen waren: we dronken alleen tussen twee stints door. Deze foto is die van absolute uitdroging!”
“Deze race, denk ik, heb ik gewonnen
. Het was trouwens mijn laatste seizoen, want ik stopte in 1985.”
Le Mans 1977: De kracht van ‘collectieve sublimatie’
In 1977 leverde de 24 uur van Le Mans Jacky Ickx een van zijn mooiste overwinningen op, een meesterwerk van doorzettingsvermogen. Samen met Hurley Haywood en Jürgen Barth in een Porsche 936, nam hij het stuur met een zware achterstand: acht ronden en een 41e plaats. Tegenover de favoriete Renaults leek de hoop vervlogen. Toch gebeurde er magie. De Porsche, ondanks aanhoudende mechanische problemen, kwam gestaag dichterbij, profiterend van de tegenslagen van andere concurrenten.
Deze foto van de Porsche 936/77 in Le Mans vangt een cruciaal moment van deze onwaarschijnlijke comeback. Voor Ickx is deze race het symbool van ‘collectieve sublimatie’. Dat zeldzame moment waarop een heel team zijn grenzen overstijgt, waar vertrouwen herleeft uit het onmogelijke. De coureurs stappen als demonen weer in de auto, de monteurs breken hun eigen interventierecords, de strateeg gelooft er weer in. Het is deze aanstekelijke energie, dit gedeelde geloof, dat een bij voorbaat verloren race transformeert tot een legendarische overwinning. Een les in veerkracht die leert dat zolang er leven is, er hoop is.
Jacky Ickx tijdens de 24 uur van Le Mans 1977, aan het stuur van een Porsche 936/77.
“Weet je, er zijn races waarvan men zegt dat je de favoriet bent, en die je dan niet wint. En dan zijn er races waar alles verloren lijkt, maar die je toch kunt winnen,” vertelt Jacky Ickx. “Wat buitengewoon is, is dat het soms gebeurt dat je jezelf sublimeert. Normaal gesproken zit je al op 100%, maar dan heb je het gevoel dat alles je zal lukken en dat je nergens bang voor bent.”
“In die race nam ik na drie uur het stuur over. Ik stapte in de auto met acht ronden achterstand, op de 41e positie. Ik dacht dat het voorbij was. Maar vanaf dat moment word je de jager in plaats van de opgejaagde. Het is fantastisch als je doelen voor je ziet en weet dat je plaatsen kunt winnen. Elk uur zie je het klassement omhoog kruipen en dat stimuleert je. Ik heb bijna de hele nacht gereden, in de regen en in de mist. We kwamen geleidelijk dichterbij en aan het einde wonnen we.”
“Maar het interessantste is dat deze sublimatie overdraagbaar is. De andere coureurs in de auto beginnen ook als demonen te rijden. De monteurs, die normaal 4’50 nodig hadden voor een interventie, doen het in 3’30. De strateeg, die dacht dat het voorbij was, begint er weer in te geloven. Dat is het fantastische: deze overdracht naar anderen.”
“We hadden veel problemen tijdens die race. Er waren er genoeg, maar ze werden allemaal opgelost. Die auto had geen toerenteller meer. We hebben bijna de hele race puur op gehoor gereden. Destijds waren we met drie coureurs en het was alles of niets. En uiteindelijk winnen we met een bijna stervende auto tegen Renault, dat nochtans een open boulevard voor zich had. Ze hadden vier auto’s en die vielen de een na de ander uit. Hoe dichter we bij de leiding kwamen, hoe harder ze moesten accelereren. En toen begonnen ze problemen te krijgen die ze waarschijnlijk niet hadden moeten hebben. Maar wat er ook gebeurt, je moet altijd in gedachten houden dat je nooit weet wat er kan gebeuren. Je kunt het altijd redden.”
De lessen van een legende
- Ontdekking als drijfveer: Autosport, en met name rally-raid, is een fantastische leerschool die de horizon verbreedt en het perspectief verrijkt.
- Veerkracht tegen tegenslag: Zelfs onder de meest extreme omstandigheden en met een aanzienlijke achterstand, kunnen doorzettingsvermogen en geloof in het onmogelijke tot de overwinning leiden.
- De kracht van het collectief: ‘Collectieve sublimatie’ is een ongelooflijke kracht die een team in staat stelt zichzelf te overtreffen en het ondenkbare te realiseren.
- Nederigheid tegenover de natuur: De omgeving, of het nu de woestijn is of het klimaat, dwingt respect af en herinnert aan de menselijke beperkingen.
- Het belang van mensen: Voorbij de machines zijn het de menselijke relaties, het delen en het vertrouwen die de grootste overwinningen smeden.
[il l’a effectivement gagnée, ndlr]
