De vleugels en andere aerodynamische appendages hebben het landschap van de moderne MotoGP radicaal veranderd, met zowel innovatie als controverse. Hoewel deze elementen onmisbaar zijn geworden, is hun geschiedenis er een van een strijd tussen prestaties en veiligheid, tussen technische vooruitgang en gelijkheid op de baan.
De gedurfde beginjaren van de vleugels
De ommekeer vond plaats halverwege de jaren 2010, meer bepaald in 2015, toen Ducati het aandurfde om voorste kuipdelen te introduceren die voor opschudding zorgden. Deze kleine vleugels, die leken op appendages uit een andere wereld, waren bedoeld om de stabiliteit van de motoren bij acceleratie te verbeteren. Inderdaad, naarmate de MotoGP aan kracht won, werd het een echte uitdaging om het voorwiel op de grond te houden. Het idee was eenvoudig: gerichte downforce genereren om wheelies te beperken en de coureurs in staat te stellen eerder te accelereren bij het uitkomen van bochten, waardoor ze een beslissend voordeel ten opzichte van hun concurrenten kregen.
Waarom de vleugels aanvankelijk verboden waren
Echter, dit snelle succes leidde al snel tot bezorgdheid. Teams en fabrikanten begonnen te klagen over de kosten die gepaard gingen met aerodynamische ontwikkeling, terwijl coureurs en officials vragen over de veiligheid opriepen. De carbonfiber vleugels, met hun scherpe randen, konden inderdaad ernstige verwondingen veroorzaken bij ongevallen of zelfs tijdens inhaalacties. Deze controverse leidde ertoe dat de FIM in 2016 alle aerodynamische appendages die uit de motor staken, verbood.
De vleugels op de zadelsteun van de Ducati GP25.
Maar veiligheid was niet de enige reden achter dit verbod. De regelgevende instantie wilde ook voorkomen dat de MotoGP een wapenwedloop werd, waarbij concurrenten met enorme budgetten zouden domineren door voortdurende technische innovaties.
De terugkeer van de vleugels: integratie in plaats van toevoeging
Dit verbod betekende niet het einde van de aerodynamische ontwikkeling, maar eerder het begin van een nieuw tijdperk. Vanaf het seizoen 2017 werden de regels versoepeld om de integratie van aerodynamische elementen in de kuip toe te staan, op voorwaarde dat ze niet meer uitstaken of scherp waren. Deze verandering leidde tot een revolutie in het ontwerp van motoren, met complexere kuipvormen die zijn ontworpen als kanalen om de luchtstroom te geleiden.
De nieuwe regels stelden een beperkt aantal aerodynamische kuipen per seizoen voor elk team vast, onder voorbehoud van voorafgaande homologatie door de FIM. Dit was bedoeld om een voortdurende innovatiewedloop te voorkomen en een compromis te vinden tussen technische vooruitgang en kostenbeheersing.
De voorkant van de Aprilia RS-GP die in 2025 door het Trackhouse Racing-team werd gebruikt.
Welke rol spelen de vleugels in de MotoGP?
De aangebrachte veranderingen markeerden de opkomst van het moderne tijdperk van aerodynamica in de MotoGP. Tegenwoordig zijn motoren uitgerust met multi-level vleugels, zijpanelen die fungeren als luchtstroomgeleiders, diffusors en zelfs vleugels die op de swingarm zijn geplaatst om de luchtstroom te optimaliseren. Deze innovaties verbeteren de stabiliteit bij het remmen, vergemakkelijken het rijden op hoge snelheid en verhogen de grip bij acceleraties uit bochten.
Echter, niet alles is rozengeur en maneschijn. Veel coureurs zijn van mening dat hoewel aerodynamica indrukwekkende rondetijden mogelijk maakt, het ook de kwaliteit van de races kan schaden. De vleugels veroorzaken vuile lucht, wat turbulentie creëert voor een coureur die achter een andere motor rijdt. Dicht bij een concurrent blijven wordt dan riskant, met een verhoogd risico op verlies van stabiliteit en overdruk op de voorband.
Deze verstoring van de luchtstroom kan de koeling van de banden verminderen, wat leidt tot gevaarlijke drukpieken. De grip neemt af, waardoor inhalen moeilijker wordt. Sommige coureurs beweren zelfs dat de MotoGP aan intensiteit verliest, omdat deze aerodynamische effecten de felbegeerde schouder-aan-schouderduels bemoeilijken.
De achterkant van de Yamaha YZR-M1 van het Pramac Racing-team in 2025.
Nieuwe regels in 2027: naar aerodynamische beperkingen
Geconfronteerd met deze zorgen heeft de FIM een nieuw technisch reglement voor 2027 opgesteld, dat belangrijke veranderingen op het gebied van aerodynamica met zich meebrengt. Het doel is om de impact van vleugels en kuipen op het gedrag van de motoren te verminderen om strakkere en meer competitieve races te bevorderen.
Deze nieuwe regels zullen de maximale breedte van de voorste kuip beperken tot 550 mm, in plaats van de eerdere 600 mm. Bovendien moet de punt van de neus ongeveer 50 mm naar achteren worden verplaatst. De achterste aerodynamische elementen zullen met 10 cm worden verminderd, en er zal slechts één update per seizoen worden toegestaan.
Deze maatregelen zijn bedoeld om het aerodynamische voordeel dat grote vleugels bieden te verminderen en vuile lucht te minimaliseren. Fabrikanten zullen minder ruimte hebben om brede en prominente vleugels te installeren. Daarnaast komt er een totaalverbod op hoogteverstellers en holeshot-apparaten, die eerder het evenwicht van de motoren aanpasten en hun prestaties bij de start verbeterden.
Met deze nieuwe regelgeving is de bedoeling om de races te heroriënteren op de vaardigheden van de coureurs in plaats van op aerodynamische technologieën. Veel hopen dat deze veranderingen zullen leiden tot strakkere gevechten en minder problemen met oververhitting van de voorbanden, hoewel sommigen nog twijfelen of deze beperkingen ver genoeg gaan.
